Danıştay’dan Emsal Trafik Cezası Kararı: “İtiraz Süreci Bitmeden Ödeme Emri Gönderilemeyecek”

Resmi Gazete’de yayımlanan karara konu olan olay İzmir’de yaşandı. Ahmet Dokucu isimli bir sürücüye, aracıyla hız sınırını aştığı gerekçesiyle Karayolları Trafik Kanunu uyarınca 1506 lira idari para cezası uygulandı. Davacı, söz konusu cezanın haksız olduğunu ileri sürerek iptali istemiyle Menemen Sulh Ceza Hakimliğine itiraz başvurusunda bulundu.

Yargı Süreci Devam Ederken Ödeme Emri Gönderildi

Cezaya karşı açılan davada yargı süreci henüz devam ederken, idari yaptırım tutanağı cezanın tahsil edilmesi amacıyla Taşıtlar Vergi Dairesi Müdürlüğüne gönderildi ve sürücü adına ödeme emri düzenlendi. Davacının trafik cezasının iptali için sulh ceza hakimliğine yaptığı başvuru reddedilirken; ceza henüz kesinleşmeden düzenlenen ödeme emrinin iptali için İzmir 2. İdare Mahkemesi’nde açtığı dava da mahkemece reddedildi.

Danıştay Başsavcılığı “Kanun Yararına Bozma” İstedi

İdare mahkemesinin ret kararının kesinleşmesi üzerine Danıştay Başsavcılığı devreye girdi. Başsavcılık, henüz hukuken kesinleşmemiş bir idari para cezasının tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın “kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasını” talep etti.

Danıştay Sekizinci Dairesi: “İdare Kesinleşme Durumunu Resen İncelemeli”

Temyiz istemini inceleyen Danıştay Sekizinci Dairesi, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerini birlikte değerlendirerek tarihi bir karara vardı. Yüksek Mahkeme, idari para cezalarına karşı sulh ceza hakimliğine başvurulması durumunda, bu cezanın ancak ve ancak yargısal sürecin tamamen sona ermesiyle “kesinleşmiş kamu alacağı” niteliği kazanacağını vurguladı.

Kararda, takip ve tahsilat işlemlerini yürüten vergi dairesi veya ilgili idarelerin, kamu alacağının kesinleşip kesinleşmediğini resen (kendiliğinden) incelemek zorunda olduğuna dikkat çekildi. Yargı aşaması bitmeden tahsilat aşamasına geçilerek ödeme emri çıkarılması hukuka aykırı bulundu.

Oy Birliğiyle Karar Verildi

Gerekçeleri açıklayan Danıştay Sekizinci Dairesi, Danıştay Başsavcılığının kanun yararına temyiz istemini haklı buldu. İzmir 2. İdare Mahkemesi’nin davanın reddi yönündeki kararının, mevcut hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere (geçmişi değiştirmemek kaydıyla ileriye dönük emsal teşkil edecek şekilde) kanun yararına bozulmasına oy birliğiyle karar verdi. Emsal kararın birer örneği, benzer hatalı uygulamaların önüne geçilmesi amacıyla ilgili bakanlıklara da resmi olarak tebliğ edildi.